Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee

Iedereen laten proeven van een tentoonstelling, met de zee en het strand als uniek decor. Dat is Beaufort. Voor de zesde editie van de Kunsttriënnale aan zee selecteerde curator Heidi Ballet achttien kunstenaars uit binnen- en buitenland, en het resultaat is een pareltje. Een selectie.

Kunst ontdekken en kunst beleven met de voeten in het zand. Dat vind je nergens behalve aan de Belgische kunst. Beaufort is een driejaarlijks kunstevenement dat startte in 2003 en zich uitstrekt over de 67 km lange Belgische kustlijn. Voor de artistieke uitwerking werkten de negen participerende kustgemeenten samen met onafhankelijk curator Heidi Ballet.

Kunstproject zonder titel

‘Ik begon met mezelf een aantal vragen te stellen, waaronder de vraag of de triënnale wel een titel nodig had. Uiteindelijk heb ik beslist om alles open te laten. Maar dat wil niet zeggen dat er geen verhaallijn is,’ zegt Ballet. Centraal staat de oncontroleerbare zee die ons verbindt met de rest van de wereld. Dat is ook de reden waarom elk van de achttien kunstenaars uit een land komen dat grenst aan de zee.

De eerste rode draad is het thema monumenten.  Aan de ene kant maken monumenten deel uit van het openbaar domein, waardoor ze betekenis geven aan een plek. Aan de andere kant geeft ook  de mens betekenis aan het beeld. En wat gebeurt er met de monumenten na verloop van tijd. Met kunstwerken in de publieke ruimte is dat net hetzelfde.

De tweede rode draad is ecologie of het besef dat we vandaag op een keerpunt gekomen zijn. En we verplicht zijn om meer bescheidenheid aan de dag te leggen. Want de zeeën of de natuurelementen zijn oppermachtig. Verschillende kunstenaars geven dan ook uiting aan die veranderende verhouding tussen mens en natuur.

Van webbrowsers tot honden

Zo ook Stief Desmet. De Oost-Vlaamse kunstenaar had geen betere locatie kunnen kiezen voor zijn Monument for Cervus Vitalis #2 (Malus Sylvestris) of monument voor een levendig hert. Het levensgroot beeld van een edelhert staat  op de grens tussen de natuur van de Vijvers Markey in Adinkerke en de cultuur met de omliggende huizen.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

De bronzen sculptuur die in twee is gezaagd, en waar de kunstenaar bewust deeltjes uit heeft weggelaten, is geïnspireerd op de herten en leeuwen die je soms nog in voortuinen ziet. Stadsparken of tuinen zijn immers artificiële constructies van de natuur, waarbij de mens de natuur gaat sturen en beheersen. Dit onvolmaakte hert verzet zich daartegen.

Takken van een appelboom (de Malus Sylvestris) groeien uit het hert en verwijzen naar het nieuw verhaal dat kan ontstaan. De zon op de gepolierde delen doet de binnenkant glinsteren, waardoor het hert in communicatie treedt met de toeschouwer. Ook is het een metafoor voor de binnenkant van de mens die soms mooier is dan de buitenkant.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

Op het strand in Nieuwpoort lijkt het wel of mannen te paard uit de zee opduiken. De Deense kunstenares Nina Beier kocht afgedankte standbeelden op bij verschillende antiekhandelaars en maakte er de nieuwe installatie ‘Men’ mee. Een legertje jockeys en soldaten te paard verdwijnen of verrijzen met het getij. Of eb en vloed van macht. Al in het oude Rome werden mannen te paard in oorlogsvoering uitgebeeld. En ook voor Lodewijk de Veertiende was de man te paard het symbool van macht. Heel indrukwekkend.

Verder, aan het Koning Albert I-monument is de performance act van Edith Dekyndt te zien. Als kind hoorde de kunstenares met Ieperse roots haar grootouders vaak vertellen over de Grote Oorlog, en het openen van de sluizen voor de onderwaterzetting van de Ijzervlakte. Het Albert I-gedenkteken bezoeken met opa en oma was dan ook een  jaarlijkse uitstap.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

Via een vliegtuigtrap bereikt een vrouw het standbeeld van Albert I. De vrouw, die helemaal in het wit is gekleed, poetst het beeld met een wit doek. Omdat wit staat voor vrede. Met deze performance refereert Dekyndt naar de impact van de Eerste Wereldoorlog op het leven van de vrouw. De echtgenoot en de zoon bevonden zich aan het front, terwijl de vrouwen noodgedwongen de taken van de mannen overnamen. Ze runden de boerderij of gingen werken in de fabriek. Na de oorlog beslisten veel vrouwen om te blijven werken, wat zich ook uitte in de kleding die veel losser of ‘vrijer’ werd.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

In Middelkerke-Westende plantte de Deen Simon Dybbroe Møller een imposant bronzen scheepsroer in het zand. ‘The Navigator Monument’ brengt ons terug naar de beginjaren van het internet toen webbrowsers als Netscape Navigator in volle opmars waren. Het roer maakte deel uit van het logo van Netscape. Ook kan het internet niet functioneren zonder kabels. Kilometerslange onderzeese kabels vormen immers de fysieke structuur van het internet.

Het roer heeft geen achterkant wat zinspeelt op de korte levensduur van Netscape Navigator. Zo verloor de webbrowser eind jaren negentig zijn dominante positie aan Internet Explorer van Microsoft. En heeft het voor de komende generaties geen betekenis meer.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

Een monument wordt geplaatst om een gebeurtenis of een persoon te gedenken. En dit bij voorkeur op een prominente plek waar veel passage is. Zoals in het Leopoldpark in Oostende. Daar verving de Antwerpse kunstenaar Guillaume Bijl de persoon door een hond. Wie niet beter weet zou denken dat het zo hoort, terwijl het wel degelijk een kunstwerk is. De installatie kreeg dan ook de toepasselijke naam ‘Sorry’. Daarmee excuseert Bijl zich voor deze faux pas tegenover de toeschouwer. En doet hij ons nadenken over de geldigheid van monumenten.

Beaufort 2018: Monumentale Kunst Aan Zee - LifeStyleTalks

Eindigen doe ik op de strekdam ter hoogte van het Zeeheldenplein. Al van ver zie je een reuzenwulk van twintig ton die rechtop staat. Om inspiratie op te doen voor zijn kunstwerk, ging Stief Desmet vaak wandelen in de koningin der badsteden. Tijdens zo’n wandeling at hij wulken aan de visserskaai. ‘Alles wat ik voel in de zee, zit vervat in de wulk, ’ verduidelijkt Desmet ‘De gladde, gepolierde binnenkant en de ruwe buitenkant, dat  is de zee, de visser. Het zilt, het zand en de wind zal inwerken op de wulk, waardoor het de kleur van de Noordzee zal krijgen. Het is een soort offer dat ik teruggeef aan de zee.’ Het ‘Monument for a Wullok’ is niet enkel een esthetisch werk. Zo mag je gerust in de schelp kruipen, wat het gevoel geeft in een cocon te zitten.

Fiets of kusttram?

Beaufort 2018 vindt plaats van 30 maart tot 30 september 2018. De deelnemende kustgemeenten zijn De Panne, Koksijde, Nieuwpoort, Middelkerke-Westende, Oostende, Bredene, De Haan-Wenduine, Zeebrugge en Knokke-Heist. Wie graag fietst, kan het kunstparcours verkennen met de tweewieler. Wie sneller vooruit wil, kan de kusttram nemen. Ook kan je gratis een overzichtskaart downloaden op de website van Beaufort 2018. De catalogus is te koop bij de Diensten van Toerisme en kost vijf euro.

Foto’s: Bieke De Clercq, met uitzondering van het edelhert

 

Bieke De Clercq

Hallo! Ik ben Bieke De Clercq, freelance schrijver, stilist én auteur van LifeStyleTalks. Heb je een vraag? Vul het contactformulier in of stuur een e-mail. Have fun exploring LifeStyleTalks!

2 Comments
  1. R. Sioen op Facebook: THE NAVIGATOR MONUMENT in Westende is veel en veel mooier dan die amorfe gedrochten (ROCK STRANGERS) van Arne Quinze zij zijn een doorn in het oog voor de bewoners en nodigen uit om er tegen te schoppen als je langsloopt aan de kust van Oostende , de Wullok aan de westelijke strekdam is 1000 x mooier en betekend nog iets wat met de zee te maken heeft , rotsen kunnen prachtig zijn in de natuur met hun verschillende lagen en kleuren ,maar dat slaat alles , mijn gedacht hoor, wie ben Ik om te oordelen maar mijn smaak is anders .

Leave a Reply

Your email address will not be published.

X

Paswoord vergeten?

Word lid

Nieuw paswoord aanvragen
Geef je e-mail adres in. Een nieuw paswoord wordt naar je mailbox gestuurd.

98 Shares
Share98
Tweet
Share