Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre

De internationale kunsttentoonstelling ‘Het Vlot – Kunst is niet eenzaam’ is de opvolger van ‘De Zee – een eresaluut aan Jan Hoet’. De expo met Jan Fabre en Joanna De Vos als curatoren is een boeiende ontdekkingsreis van 73 kunstenaars uit verschillende kunstdisciplines, en 22 locaties in en rond Oostende.

De Zee – een eresaluut aan Jan Hoet’ lokte in 2014 bijna 100.000 bezoekers uit binnen- en buitenland. Het was het laatste onvoltooide project van kunstkenner Jan Hoet. (Hoet overleed in 2014). Directeur van het Mu.ZEE Phillip Van Den Bossche werkte toen de eerste expositie van de driejaarlijkse tentoonstelling af.  

Kunstgalerie of museum?

Voor de tweede editie werden duizendkunstenaar Jan Fabre en kunsthistorica Joanna De Vos aangesteld als curatoren. Het thema van de triënnale is ‘Het Vlot’. Fabre haalde zijn inspiratie uit een eigen werk van de jaren tachtig. Het denkmodel ‘Kunst is niet eenzaam’ (1986) stelt een utopisch vlot voor dat is uitgerust met een voetbalplein, een gymnasium en een atletiekpiste. Het gaat over de positie van de kunstenaar en zijn zoektocht. Wat het betekent om te creëren. En wat het kunstenaarschap voor Fabre zelf betekent. Want hoewel een kunstenaar nood heeft aan isolement, wil hij ook communiceren, zich sociaal engageren. Vandaar de verwijzing naar het uithoudingsvermogen en de sport als een sociaal, gedeeld gebeuren om het spel tot een goed einde te brengen. 

Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre - LifeStyleTalks
Jan Fabre, Kunst is (niet) eenzaam, 1986

Maar ook het grondig onderzoek dat vooraf is gegaan aan het beroemde schilderij ‘Het Vlot van de Médusa’ (1818) van de Franse kunstschilder Théodore Géricault staat centraal. Het doek dat in het Louvre in Parijs hangt, is gebaseerd op waargebeurde historische feiten. In 1816 leed het Franse fregat de Médusa schipbreuk voor de kust van Mauretanië. Er waren onvoldoende reddingsboten en de kapitein besliste om zijn eigen hachje en dat van de elite te redden. De overige 150 opvarenden bleven achter op een onbestuurbaar vlot. Na een verschrikkelijke tocht van dertien dagen werd het vlot met de vijftien overlevenden eindelijk opgemerkt. De kapitein kwam er vanaf met een lichte straf. Het werk van Géricault was héél gewaagd voor die tijd, omdat het de eerste keer was dat een kunstenaar het establishment in vraag stelde. Hij praatte met overlevenden, bestudeerde lijken, en bouwde in zijn studio het vlot na om het menselijke lijden en de strijd om te overleven zo nauwkeurig mogelijk weer te geven.

Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre - LifeStyleTalks
Théodore Géricault, Studie voor Het Vlot van de Médusa, 1818-1819

Deze beide werken vormden het vertrekpunt voor de geselecteerde kunstenaars uit verschillende kunstdisciplines. Zo is er ook aandacht voor dans, film, en perfomancekunst in het bijzonder. De artiesten kregen alle vrijheid wat spontaan leidde tot 52 nieuwe werken. Of om het met de woorden van Jan Fabre te zeggen: ‘Het is zoals wandelen in een kunstgalerie.’

Dialoog tussen kunst en stad

Ook wilden Fabre en De Vos het Oostendse stadsweefsel tot leven brengen in deze tentoonstelling. Zo maken publieke maar ook niet voor het publiek toegankelijke sites deel uit van het kunstenparcours, waaronder een appartement op de 20ste verdieping van de Europatoren, L’ Étage d’Euphrosine in de Beernaertstraat en Povorello van zuster Anny Gruns.

Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre- LifeStyleTalks
Berend Strik, All about the Journey: Deciphering the Artist’s Mind, 2017

Alleen al het uitzicht vanuit appartement 340 is fantastisch. Als je de lege living binnenstapt, sta je oog in oog met de indrukwekkende zee. (Alsof ik me op een vlot bevind.) Kunstwerken aan de witte muren zorgen voor sfeer. Opvallend zijn de geborduurde werken van Berend Strik (Nederland). Foto’s werden bewerkt met naald en draad. De sint-jacobsschelp en het skelet verwijzen naar James Ensor. De kachel zag Strik ooit bij die andere Oostendse grootmeester, Léon Spilliaert.Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre - LifeStyleTalksKom je in de Hippodroom, dan zie je in één van de stallen een wiel staan. Linda Molenaar (Nederland) heeft zich voor dit nieuwe kunstwerk gebaseerd op het kannibalisme dat plaatsvond op het vlot van de Médusa. In het tandwiel ‘Molare’ (2017) incorporeerde ze 1.750 menselijke maalkiezen. Tandartsen uit Vlaanderen en Nederland werkten mee aan het project. Ook leuk om weten is dat haar familienaam is afgeleid van het Latijnse ‘molare’ of malen.  In haar performance rolde ze in het tandwiel door de Koninklijke Gaanderijen.

De originele oranje boot uitgevoerd in 5.000 petflessen kon niet door het hek van de Dominicanenkerk. Dus bouwde Michael Fliri (Zuid-Tirol) voor ‘Het Vlot’ prompt een nieuw exemplaar. Op de bijhorende video is te zien hoe hij al zwemmend de boot aan een touw voorttrekt. Met zijn installatie wil Fliri de aandacht vestigen op de tonnen plasticafval die de oceanen vervuilen.

Ook de nieuwe productie van de Japanse Chiharu Shiota in het Mu.ZEE bestaat uit boten. De sloepen zijn ingepakt in een web van gesponnen rode draden. Het stelt het netwerk aan menselijke relaties voor waar we allemaal deel van uitmaken, terwijl de sloep onze levensweg weergeeft, een woelige reis met een onbekende bestemming.

Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre - LifeStyleTalks
Chiharu Shiota, Uncertain Journey, 2017

Toen ik deze olieverf op doek zag, dacht ik meteen: ‘Dit lijkt wel een foto’. Wat blijkt? Als kunstenares Katie O’Hagan aan een nieuw schilderij begint dan inspireert ze zich altijd op foto’s, zo’n vijf à twaalftal stuks. Met naast haar schildersezel een beeldscherm om in en uit te zoomen. ‘Life Raft’ (2011) maakte ze in een emotionele periode in haar leven.  Ze schilderde zichzelf in volle zee, terwijl ze de takken onder haar blote voeten donker verft. Haar lichte huidskleur en het witte kleed lichten op tegen de bijna inktzwarte zee. Ze zit diep in de problemen, en de enige manier om zich eruit te redden is door te schilderen.

Op Ontdekkingsreis Met Jan Fabre - LifeStyleTalks
Katie O’Hagan, Life Raft, 2011

Tentoonstelling met een roeping

Met deze expo slagen Fabre en De Vos er niet alleen in om de bezoeker goede (nieuwe) kunst te tonen, maar ook om minder vanzelfsprekende locaties te laten ontdekken. Knap. Fijn om lezen zijn ook de quotes die je op het parcours tegenkomt. Afsluiten doe ik met eentje van Johannes R. Mwamba, Pastoor in de Sint- Jozefskerk en die perfect vertaalt wat deze tentoonstelling is:  “Beauty is always an expression of what’s in a person’s heart. A church can be beautiful, but without a calling, there’s no ‘salt’. Beauty has to have flavour and speak.” Jan Hoet zou heel tevreden zijn.  

De expositie loopt van 22 oktober tot 15 april 2018. Een toegangsticket kost 10 euro. Tijdens het weekend betaal je 16 euro. Voor wie met de trein naar Oostende komt, neemt best een B-dagtrip ticket. Meer informatie is te lezen op de website van het Mu.ZEE.

 

 

 

 

 

 

Bieke De Clercq

Hallo! Ik ben Bieke De Clercq, freelance schrijver, stilist én auteur van LifeStyleTalks. Heb je een vraag? Vul het contactformulier in of stuur een e-mail. Have fun exploring LifeStyleTalks!

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.

X

Paswoord vergeten?

Word lid

Nieuw paswoord aanvragen
Geef je e-mail adres in. Een nieuw paswoord wordt naar je mailbox gestuurd.

34 Shares
Share31
Tweet
Share3