Belgische Kunst Aan De Kust – Paul Delvaux Museum

De Belgische kust heeft meer te bieden dan je op het eerste gezicht zou denken. Zo zijn er heerlijke fiets- en wandelroutes, het Visserij- en het Abdijmuseum. Maar ook op het vlak van kunst valt er heel wat te beleven. Belgische kunst dan nog wel! Het tweede museum dat aan bod komt, is het Paul Delvaux Museum in Sint-Idesbald. Niet zomaar een museum, maar een heus kunstcentrum!

Groot, Groter, Grootst

Alhoewel Paul Delvaux (1897-1994) het grootste deel van zijn leven in Brussel heeft gewoond, was het zijn uitdrukkelijke wens om een museum te hebben in Sint-Idesbald. Van kindsbeen af bracht hij  met zijn ouders de vakanties door aan de Belgische kust. Ook was het in de haven van Zeebrugge dat hij zijn eerste aquarellen schilderde. Delvaux vond de streek rond Sint-Idesbald zo aangenaam dat hij er in 1951 een atelierwoning bouwde bij de molen.

Belgische Kunst Aan De Kust - Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium,

In het museum in de Delvauxlaan heeft hij dus nooit gewoond. Het voormalig hotel-restaurant ‘Het Vlierhof’ werd in 1982 aangekocht. Omwille van de uitbreidingsmogelijkheden leende het vissershuisje uit 1886 zich perfect tot museum. Want het gebouw geeft de indruk klein te zijn, maar schijn bedriegt. In dit privémuseum vind je, verspreid over een oppervlakte van duizend vierkante meter, de grootste verzameling ter wereld van deze Belgische kunstenaar met wereldfaam. Omdat Delvaux er op stond de tuin te behouden, loopt een groot deel van de tentoonstellingsruimte onder de grond.

Advocaat

De vader van Paul Delvaux was advocaat. Voor zijn ouders was het dan ook een uitgemaakte zaak dat hun zoon rechten zou studeren. Maar gelukkig kon de Vlaamse kunstschilder Franz Courtens hen van dat besluit afbrengen. Paul studeert architectuur, maar na één jaar haakt hij af. Uiteindelijk geven zijn ouders toe. Hij mag naar de Academie voor Schone Kunsten in Brussel op voorwaarde dat hij kiest voor de richting monumentale schilderijen, en op zijn 25ste kan leven van zijn kunst.

Belgische Kunst Aan De Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

De jonge Paul Delvaux begint van nul en beseft dat om een goed schilder te worden de natuur een goede leermeester is. Hij experimenteert en ontwikkelt zijn techniek met het schilderen van wat hij rondom hem ziet op realistische–impressionistische manier. Zo wordt ‘Dreef in het Bos’, een werk uit 1921, geschilderd in een bos rond Brussel.

Treinen en stations

Maar ook treinen en stations komen al voor in zijn beginperiode. Wie Delvaux een beetje kent, weet dat deze een vaste waarde vormen in het oeuvre van de kunstenaar. Zijn liefde voor treinstellen en stations gaat terug naar zijn kinderjaren toen de familie Delvaux met de trein naar Hoei, in de provincie Luik, reisde waar zijn grootouders woonden. Reizen met de trein betekende voor hem avontuur, ontdekken en dromen, maar ook mooie vakantieherinneringen. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat Delvaux als kind stationschef wilde worden.

Belgische Kunst Aan de Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

Perfectionist

Al snel blijkt dat Delvaux geen spontaan schilder is. Voor hij aan een schilderij begint, maakt hij verschillende voorbereidende tekeningen. Eenmaal hij de structuur van de compositie heeft vastgelegd, brengt hij die over op het paneel met potlood, waarna hij die inkleurt met olieverf. Ook werkt hij telkens maar aan één doek, terwijl andere schilders gemakkelijk aan drie à vier doeken tegelijk werken.

Het spoor bijster

In de tweede helft van de jaren twintig is in België het expressionisme volop aan het ontplooien.

Geleidelijk aan laat Delvaux het schilderen naar de natuur los. Delvaux is zoekend en onzeker. Hij heeft zijn eigen stijl nog niet gevonden. Zijn bewondering voor Constant Permeke en Gustave De Smet doen hem schilderen in de stijl van de Belgische expressionistische kunstschilders. Ook neemt hij deel aan tentoonstellingen, maar hij verkoopt amper. Delvaux is absoluut niet tevreden over zijn werk, en vernietigt een 50tal van zijn schilderijen.

Belgische Kunst Aan De Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

Veelzijdig

Paul Delvaux is een veelzijdig kunstenaar. Zo is zijn grafisch werk minder bekend, alhoewel het een belangrijk onderdeel is van zijn oeuvre.

In de jaren dertig maar vooral vanaf 1960 experimenteert Delvaux met prenten. Hiervoor gebruikt hij telkens een koperen plaat die hij bedekt met een laagje vernis. Daarop komt het tekenblad. Eens de tekening klaar is, dompelt hij de plaat in een zuurbad. Om nadien de plaat te spoelen en de vernis te verwijderen. Daarna inkt hij de plaat in en wordt de ets gedrukt. Om te vermijden dat de ets nog gedrukt zou worden eens het werk klaar is, vernietigt hij de plaat met een grote diepe kras. Op het einde van zijn leven legt hij zich toe op de etstechniek ‘vernis mou’ of zachte vernisgravure, wat heel sterk lijkt op potloodtekenen.

Belgische Kunst aan De Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

Ook maakt Delvaux lithografieën, of afdrukken van tekeningen op steen, in het Parijse atelier van de bekende lithograaf Fernand Mourlot. En illustreert hij talrijke romans, verhalen en gedichtenbundels van bevriende schrijvers als Claude Spaak en Alain Robbe-Grillet.

Geregeld werkt hij ook op bestelling. Zo maakt Delvaux o.a. een muurschildering voor het casino van Oostende, en schildert hij een olieverf op houten panelen van dertien meter breed voor de Brusselse metro. Het werk, met als onderwerp oude Brusselse trams, is trouwens nog altijd te bewonderen in het metrostation Beurs. Tot slot ontwerpt hij decors voor toneelstukken waaronder ‘L’Auberge des Apparences’.

Zijn stijl gevonden

Vanaf de jaren dertig duiken in België de eerste surrealistische werken op. En hoewel Paul Delvaux’ werk geassocieerd wordt met het surrealisme, is hij het daar zelf niet mee eens. Zo is Delvaux nooit toegetreden tot de beweging die zich afzette tegen de gangbare normen in die tijd, waarbij choqueren niet vreemd was. Paul Delvaux creëerde weliswaar een denkbeeldige wereld met symbolische figuren, objecten en gebouwen geïnspireerd op jeugdherinneringen, maar wilde nooit choqueren. Delvaux zei daarover: ‘Ik gebruik het surrealisme om mijn eigen droomwereld te schilderen. Ik zou een fantastisch schilderij willen maken, een schilderij waarin ikzelf zou kunnen leven.’

Griekse tempels en Romeinse soldaten

Naast treinen, trams en stations is de oudheid sterk aanwezig in het werk van Delvaux. En ook hier is de verklaring terug te vinden in zijn jeugd. Delvaux, die Latijn-Grieks studeerde, verveelde zich op school. Eén leraar slaagde er toch in zijn interesse te wekken. Zo wist de leerkracht literatuur de jongen te boeien met zijn verhalen over de Grieken en de Romeinen. De klassieke architectuur, met tempels en zuilen, blijkt dan ook een bron van inspiratie voor talrijke doeken.

Belgische Kunst Aan De Belgische Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

Ode aan de vrouw

Maar ook vrouwen nemen een prominente plaats in. Voor Delvaux is de vrouw een godin. Met ontzaglijk respect brengt hij de vrouw in beeld. Naakt, halfnaakt of gekleed. Maar eigenlijk doet dat er niet zoveel toe. De lichte kleur van haar huid doet het schilderij oplichten. Ze is aanwezig vanaf het eerste olieverfschilderij ‘Jonge vrouw aan het venster’ uit 1920 tot het laatste onvoltooide doek ‘Calypso’ uit 1986. Uit respect voor de modellen, schildert hij nooit hun gezichten. Zo ziet elke vrouw er min of meer hetzelfde uit: met grote, zwarte amandelogen, en geen contact zoekend met de kijker. Toch was de man niet compleet afwezig. Maar werken met mannelijke modellen deed Delvaux niet. Dus tekende hij zichzelf met behulp van een spiegel. Of schilderde hij de mannelijke personages uit de verhalen van Jules Verne.

Skeletten

Vanaf de Tweede Wereldoorlog komen almaar meer skeletten voor in het werk van Delvaux. De opbouw van een skelet geeft voor Delvaux de essentie weer van het leven. Dus wekt hij de geraamtes tot leven, als een wezen van vlees en bloed. Ook integreert hij ze in bijbelse taferelen om het dramatische karakter van het leven van Christus te benadrukken.

Belgische Kunst Aan De Belgische Kust - Het Paul Delvaux Museum - LifeStyleTalks
Copyright Foundation Paul Delvaux, St. Idesbald, Belgium

Niet zomaar een museum

Het privémuseum is in handen van de Stichting Paul Delvaux. De Stichting beschermt het werk van de kunstenaar, zorgt voor de verdere uitbouw ervan en draagt bij tot een grotere bekendmaking van zijn omvangrijk oeuvre. Momenteel bezit de Stichting meer dan 3.000 werken en vormt daarmee de grootste Delvaux collectie ter wereld. Ook het rijke archief en het beheer van de auteursrechten liet de kunstenaar na aan de Stichting. Eigenlijk is dit geen museum, maar een heus kunstcentrum. Temeer omdat het de enige instelling ter wereld is die een authenticiteitscertificaat kan afleveren voor werken van Delvaux.

Naast de permanente collectie organiseert het museum elk jaar tijdelijke tentoonstellingen. Op die manier maakt de bezoeker kennis met de veelzijdige kunstenaar die Delvaux was. Ook plant de Stichting een tweede museum in Brussel.

Een toegangsticket kost 10 euro. Studenten en senioren (65-plus) betalen 7 euro. Het museum is open van 10u30 tot 17u30. Meer info is te vinden op de website van het museum. 

Hartelijk dank aan de heer Yves de Heyn voor de boeiende en leerrijke rondleiding!

 

 

Bieke De Clercq

Hallo! Ik ben Bieke De Clercq, auteur en creatief brein van LifeStyleTalks. Heb je een vraag? Vul het contactformulier in of stuur een e-mail. Have fun exploring LifeStyleTalks!

5 Comments
  1. Martina Vandamme op Facebook: Ik ben er zelf al geweest ….de moeite ! En lekkere koffie op terras met cake!:)))

  2. Annie Baetens op Facebook: Als ik aan de kust ben ga ik zeker een kijkje nemen!
    Dank u wel voor de inlichting.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

X

Paswoord vergeten?

Word lid

Nieuw paswoord aanvragen
Geef je e-mail adres in. Een nieuw paswoord wordt naar je mailbox gestuurd.

56 Shares
Share53
Tweet
Share3